dinsdag 4 december 2012

De familie Grill en hun Chinese wapenserviezen

Door Dr. Jochem Kroes 

Zowel in Zweden als in de Nederlandse Republiek was de familie Grill in de 17e en 18e eeuw zeer aanzienlijk. In het gewest Holland werkten ze in de handel en hielden zich bezig met de productie van geld, waarbij ze vooral duiten maakten. In Zweden maakten de Grill’s vooral furore in de Chinahandel en de Zweedse Oostindische Compagnie. Zowel in Amsterdam als in Stockholm stichtten zij woonvoorzieningen voor arme oude mensen. In Amsterdam is dat het Grill’s Hofje, dat nog steeds bestaat aan de Eerste Weteringdwarsstraat.

Als gevolg van de Chinese contacten werden er wel dertien wapenserviezen in Canton besteld met het familiewapen of monogram van de familie Grill erop. Dit aantal is hoger in vergelijking met de meeste andere opdrachtgevers. 

Deze wapenserviezen staan centraal in dit Engelstalige artikel, dat een aanvulling is op mijn bijdrage aan het Jaarboek van het Centraal Bureau voor Genealogie 66 (2012) 75-101:  De Nederlands-Zweedse familie Grill en haar Chinese wapenserviezen. Het artikel in het Jaarboek is een verkorte versie van een eerder gemaakt Engelstalig opstel dat dieper ingaat op de kenmerken, achtergronden en opdrachtgevers van de wapenserviezen zelf. Daarvan vindt u hier een PDF-versie. Een andere reden voor deze weblogpublicatie is dat de Engelse versie begrijpbaar is voor mensen over de gehele wereld.

Daarnaast is er een tweede PDF met een genealogisch schema van de familie Grill. De illustraties zijn hier beperkt tot de beschreven wapenserviezen. Portretten en andere afbeeldingen treft men aan in het artikel van Jaarboek CBG 2012.

De bijdrage over de familie Grill kan worden beschouwd als een aanvulling op het standaardwerk Chinese Armorial Porcelain van Jochem Kroes, dat verscheen in 2007. 

 ===
In English

The Grill Family from Sweden and the Netherlands and their Chinese  Armorial Services, by  Dr. Jochem Kroes

The Grill family was prominent in Sweden and in the Dutch Republic, particularly during the 17th and 18th centuries. In Holland they were involved in trade and in money making, especially in the production of ‘duiten’. In Sweden the Grill’s were outstanding in the China Trade and the Swedish East India Company. 

Both in Amsterdam and in Stockholm they founded housing establishments for poor elderly people. The Amsterdam one is Grill’s Hofje, still existing at the Eerste Weteringdwarsstraat.
Due to their Chinese connections the Grill family ordered thirteen armorial porcelain services in China with their coat of arms or monogram, which is quite a lot compared to most commissioning families. These Grill services and their commissioners are pivotal in this article. This weblog publication in English intends to be an addition to my article in Jaarboek van het Centraal Bureau voor Genealogie 66 (2012) 75-101, published in Dutch under the title: De Nederlands-Zweedse familie Grill en haar Chinese wapenserviezen. This Jaarboek essay is a shortened version of an earlier English one which is an in-depth article going into further detail regarding the how’s and why’s of the armorial services. Another reason for this weblog publication that this one is in English and therefore more comprehensible for people all over the world.

The article text is a PDF named Grill and their Chinese Armorial Services. Moreover, there is a second PDF with the Grill Family Tree. Illustrations will be restricted here in the article to the described armorial porcelain services themselves and their varieties; portraits and other images can be found in Jaarboek 2012. 

The article on the Grill family can be considered as a supplement to the standard Chinese Armorial Porcelain by Jochem Kroes, published in 2007.

vrijdag 30 november 2012

Nederlands adelsrecht

De laatste tijd staat de Nederlandse adel weer volop in de belangstelling. Niet alleen vanuit historisch-sociologische hoek, maar ook vanuit de groep zelf die zich in verenigingsverband door middel van interviews en publicaties manifesteert. Wat tot op heden ontbrak was een juridische benadering, die in historisch verband aangeeft welke rechten en plichten de Nederlandse adel had en in mindere mate nog steeds heeft.

Op 5 december 2012 promoveerde mr. dr. Egbert Wolleswinkel, in het dagelijks leven secretaris van de Hoge Raad van Adel, bij prof.dr. Gerard-René de Groot, hoogleraar rechtsvergelijking en internationaal privaatrecht te Maastricht, Hasselt en Aruba, aan de Universiteit Maastricht op het Nederlandse adelsrecht. Hij beschrijft chronologisch en op basis van veel niet eerder geraadpleegd archiefmateriaal het ontstaan en de toepassing van adelsrecht in Nederland.

Het geïllustreerde standaardwerk Nederlands adelsrecht. Wettelijke adeldom als historisch gegroeid instituut (320 blz., gebonden) versct
hijnals deel XIX in de serie Werken uitgegeven door het Koninklijk Nederlandsch Genootschap voor Geslacht- en Wapenkunde en tevens als deel XI in de serie Adelsgeschiedenis. Het is te bestellen via de website van het Genootschap (www.knggw.nl) voor de prijs van €20,- voor leden en €25,- voor niet-leden. De bestelling kan worden afgehaald bij de balie van het CBG of met betaling van portokosten (pakketpost) worden toegestuurd.

donderdag 22 november 2012

Adel en heraldiek in de Nederlanden. Adellijke identiteit en representatie, red. Redmer Alma, Conrad Gietman en Albert Mensema (Hilversum, uitg. Verloren 2012)
Op vrijdag 2 november vond in Zwolle een symposium plaatsmet als thema Adel en heraldiek, ter gelegenheid van het afscheid van Jhr. Arnold Gevers als archivaris bij het Historisch Centrum Overijssel. 

Na de inleiding voerde Arnold Gevers zelf het woord over het 'Voorouderbewijs in Overijssel'; de regelgeving omtrent het kunnen aantonen van de benodigde kwartieren om tot de Ridderschap te worden toegelaten en aanspraak te kunnen maken op prebenden uit geestelijke goederen. Na hem volgden nog vele sprekers met lezingen over kwartieren en voorouderbewijzen.

Aan het einde van de dag werd de bundel Adel en heraldiek aangeboden, met daarin, naast een ten geleide van Gevers' partner en collega Albert Mensema en een inleiding over adel en heraldiek van Redmer Alma en Conrad Gietman, nog vijftien artikelen over het onderwerp.

Het prachtige boek met de vele kleurrijke illustraties bevat, naast het artikel Voorouderbewijs in Overijssel van Arnold Gevers onder meer een artikel van Kees Kuiken over het geslacht Ramp en van Jan Anema over de adel en heraldiek in Friesland. Johan Seekles schrijft over de Zwolse elite-familie Van Twenhuysen, en Jan Wigger over  Goossen Palick Grubbe en zijn vrouw Sophia Adelheid Moerbecke, van wie de heraldische kwartierstaat aanwezig is bij het Historisch Centrum. Postume heraldiek in Stad en Lande en van de familie Van Rechteren worden besproken door Redmer Alma en John Töpfer, en Jos van den Borne beschrijft een aantal burgerwapens die aanwezig zijn bij de Hoge Raad van Adel.

dinsdag 23 oktober 2012

Biografie van Frank van der Goes

De aristocratische netwerker Frank van der Goes (1859-1939) bewoog zich op het snijpunt van politiek, kunst, geschiedenis en cultuur. Zijn bijdragen aan de zogeheten socialismedebatten in De Nieuwe Gids en De Kroniek vormen hier fraaie hoogtepunten van. Tachtiger Van der Goes was veelvuldig te vinden in cafés als Mast aan het Rembrandtplein waar de zogeheten biernomaden elkaar troffen. Net als de latere wethouder Wim Treub begon assurantiemakelaar Van der Goes als sociaal-liberaal van de radicale kiesvereniging Amsterdam. Van der Goes oriënteerde zich echter op de arbeidersbeweging. Hij schoolde joodse diamantbewerkers als Henri Polak in het socialisme en groeide uit tot geestelijk vader van de Sociaal-Democratische Arbeiderspartij (SDAP). Binnen die partij bevond Van der Goes zich op de linkerflank. In de crisisjaren van economische depressie, stalinisme en opkomend fascisme voelde Van der Goes zich er steeds minder thuis. Hij maakte de overstap naar de revolutionairsocialistische politiek en bleef zich inzetten voor ‘de schone zaak van het socialisme’.

Frank van der Goes (1859-1939)
In zijn nieuwe boek Frank van der Goes (1859-1939): Journalist, literator en pionier van het socialisme beschrijft archiefmedewerker Ron Blom zijn politieke loopbaan, die zich voor een groot deel in de hoofdstad afspeelde. Ook Van der Goes’ persoonlijke leven – vriendschapsbanden, seksualiteit en relaties, gezinsleven en vrijetijdsbesteding – krijgt in deze biografie een rechtmatige plaats. Blom heeft daarbij net als Van der Goes bij zijn historische toneelonderzoeken honderd jaar eerder, uitgebreid kunnen putten uit door het Stadsarchief beheerde collecties, zoals de archieven van de Commissie Bredero Herdenking, de Commissie tot plaatsing gedenksteen geboortehuis van Eduard Douwes Dekker en de Maatschappij tot Bevordering der Toonkunst. Zeer waardevol bleken ook de letterkundige Collectie Jaap Meijer en die van het Klein Materiaal, Kiesverenigingen. Nog onlangs stuitte Blom op gegevens betreffende zwemmoeder Triebels-Koens, vooraanstaand lid van het zojuist geïnventariseerde archief van de Vereniging Amsterdamsche Zwemclub 1870. Moeder Triebels maakte ook weer deel uit van het Amsterdamse netwerk Van van der Goes. Zij was de zus van mevrouw Van der Goes. En Frank van der Goes' zus was weer getrouwd met stadsarchivaris Nicolaas de Roever.

Frank van der Goes (1859-1939): Journalist, literator en pionier van het socialisme verschijnt bij uitgeverij Eburon.

Overgenomen van https://stadsarchief.amsterdam.nl/actueel/nieuws/laatste_nieuws/#18rd

maandag 17 september 2012

Publicatie Nederland's Patriciaat 91 (2012) in november 2012

Gerhardus Fabius (1806-1888)
Het 91e deel van Nederland’s Patriciaat verschijnt in november 2012. Dit deel bevat de genealogieën van zeven geslachten, waarvan één niet eerder werd opgenomen in Nederland’s Patriciaat, namelijk Van Brakel, en de overige zes langer dan vijfendertig jaar geleden: Fabius (1976), Gratama (1971), Van Hoogstraten (1965), Vaillant (1946), (Fentener) van Vlissingen (1940) en Wilde (1953).

De oudste papieren hebben de families Fabius, Van Hoogstraten en Vaillant. De oorsprong van Fabius ligt in Zwolle in de 16e eeuw en behoorde reeds in de 17e eeuw tot het plaatselijke patriciaat van Heino en in de 18e eeuw tot dat van Zwolle, Dalfsen en Steenwijk. In de 19e eeuw en daarna waren vele familieleden o.a. officieren in marine en landmacht, advocaten, rechters, notarissen, predikanten, artsen, hoogleraren en bankiers.
Van Hoogstraten en Vaillant komen beide uit de Zuidelijke Nederlanden: Van Hoogstraten uit Antwerpen en vanaf 1572 in Dordrecht, en Vaillant uit Atrecht (1525) en Rijssel en vanaf 1635 in Amsterdam. Beide families brachten belangrijke kunstschilders voort in de 17e eeuw, met als bekendste naam Samuel van Hoogstraten. De familie klom verder op in het Hollandse bestuursapparaat in de 18e eeuw, later ook met beroepen als predikant, ingenieur enz., en vanaf ca. 1900 met een grote tak in Zuid-Afrika. Vaillant behoorde in de tweede helft tot het regentenpatriciaat van Enkhuizen. In de 19e eeuw en daarna behoorden verschillende familieleden tot de groepen van hoge bestuursambtenaren, advocaten, rechters, artsen etc.
De oorspronkelijk uit Harlingen afkomstige Gratama’s werden aanzienlijk vanaf het einde van de 18e eeuw en dat met name in het 19e-eeuwse Drenthe waar ze hoge functies in het bestuur en de rechterlijke macht hebben bekleed. Daarnaast waren er ook vele advocaten en kassiers in de familie evenals in de jongste generaties ook onder meer artsen.
Families die vooral in de handel en nijverheid groot werden zijn Van Brakel, Fentener van Vlissingen en Wilde. Voorvader Simon van Brakel stichtte in 1785 een handelsondeneming in koffie en thee, die tot 1962 bleef bestaan. De familie steeg verder in aanzien met beroepen als hoogleraar, arts, rechter en in Nederlands-Indië als planter en hoge bestuursambtenaar. De naam Fentener van Vlissingen is vooral verbonden met de Steenkolen-Handelsvereeniging (1896), die de familie tot grote welstand bracht. Andere familieleden waren (mede)oprichters van de Algemene Kunstzijde Unie (AKU), van katoenfabrieken in Helmond (Vlisco) en van machinebouwfabrieken (later opgegaan in Werkspoor). Wilde tenslotte, is een rooms-katholieke familie uit Westfalen en vanaf 1798 te Amsterdam, waar de handelsfirma in linnen en koloniale waren onder de naam firma Kaupé & Wilde werd opgericht. Deze bleef tot 1930 bestaan.

Impressum: Nederland’s Patriciaat 91 (2012), Centraal Bureau voor Genealogie, ’s-Gravenhage, XVI en ca. 460 pagina’s, met 3 schema’s, 8 wapentekeningen, 62 familieportretten, lijst van 1789 opgenomen geslachten in 90 jaargangen, register.

ISBN 978-90-5802-078-9. Prijs Vrienden CBG € 46,- (afgehaald) en € 51,- (per post); Prijs niet-Vrienden € 51,50 (afgehaald) en € 56,50 (per post). Bestellen kan per email

donderdag 30 augustus 2012

Adel en heraldiek in de Nederlanden

NIEUW TE VERSCHIJNEN

Adel en heraldiek in de Nederlanden. Identiteit en representatie, red. Redmer Alma, Conrad Gietman en Albert Mensema

Op 2 november 2012 neemt Jhr. Arnold Gevers afscheid van het Historisch Centrum Overijssel. Als eerbetoon voor zijn decennialange werkzaamheden verschijnt de bundel Adel en heraldiek in de Nederlanden.

Adel en heraldiek zijn vanaf de verschijning van de eerste wapens nauw met elkaar verbonden. De heraldische vormentaal werd al kort na haar ontstaan geadopteerd door burgers en steden, maar in de beleving van velen hebben wapens nog altijd een adellijk karakter. Voor edelen was de heraldiek in het verleden bij uitstek een middel om hun identiteit te uiten, op grafmonumenten, gevelstenen of zegels. In de vroege tijd is het zelfs een van de weinige bronnen die ons inzicht geven in het adellijke zelfbeeld.

Opvallend genoeg is dit thema in deze uitgebreide vorm niet eerder in Nederland behandeld. Terwijl er toch meer dan voldoende ingangen mogelijk zijn. De bundel biedt artikelen over onder meer postume heraldiek, adel en heraldiek in Friesland in de late Middeleeuwen, de adeldom van de familie Gevers, burgerwapens geregistreerd door de Hoge Raad van Adel en de geschiedenis van het gebruik van de zegelring. Bovendien bevat het boek een bibliografie van Arnold Gevers over de jaren 1974-2012.

Het rijk geïllustreerde boek - deel X in de serie Adelsgeschiedenis en deel XVIII van de Werken uitgegeven door het Koninklijk Nederlandsch Genootschap voor Geslacht- en Wapenkunde - wordt uitgegeven door uitgeverij Verloren in Hilversum en kost € 35. Tot 15 oktober geldt een intekenprijs van € 29, over te maken op rekeningnr. 4489940 van Uitgeverij Verloren te Hilversum o.v.v. Intekening Adel en heraldiek.

vrijdag 6 juli 2012

Boek: 'Onder aristocraten' van Jaap Moes

Onder aristocraten
Nog vaak wordt gezegd dat de negentiende eeuw bij uitstek de eeuw van de burgerij is. Adel en het oude patriciaat doen een stapje opzij ten gunste van de nieuwe rijken: zij die trots zijn op hetgeen zij zelf hebben gepresteerd, en niet hoeven pronken met de veren van hun voorouders.

Jaap Moes toont in zijn proefschrift Onder aristocraten aan dat het niet zo zwart-wit is, en dat de adel zeker tot het einde van de negentiende eeuw nog vast in het zadel zit. En de dreiging van de opkomst van een nieuw patriciaat tegengaat door nog meer één front te vormen door sociale omgang en huwelijken binnen de eigen stand.

De adel was ook na 1848 nog steeds de sterkst vertegenwoordigde groep in de landsregering en de edelen behoorden - vaak door het oude grootgrondbezit - tot de rijkste ingezeten van het land.

De van oudsher in het landbestuur aanwezige adel weet mee te buigen met de veranderingen van de tijd en levert jonge, moderne academici die vanuit hun netwerken deel uitmaken van nieuwe politieke partijen, van waaruit ze hun normen en waarden binnen de vernieuwende samenleving een plaats laten behouden. 

Een kwarteeuw later doet een nieuwe groep edelen haar intrede in de politiek: de katholieken. Bevrijd uit hun ondergeschoven positie kan de katholieke adel vanaf het laatste kwart van de negentiende eeuw laten zien wat zij waard is. Door netwerken, dynastievorming en het stichten van een eigen, rooms-katholieke partij vinden zij snel hun weg in Den Haag; om in het Interbellum de adellijke protestantse politici in aantal en politiek belang zelfs te overtreffen.

De auteur heeft voor zijn onderzoek uitputtend gebruik gemaakt van gegevens over belastingbetaling en successierechten om zich een beeld te kunnen vormen van de rijkdom van de groep. Uit Nederland's Adelsboek en Nederland's Patriciaat kon hij aan de hand van steekproeven getalsmatige informatie over onderlinge huwelijken en huwelijkspatronen destilleren.
Bij het boek is een cd-rom bijgeleverd met de informatie die de auteur uit de bronnen heeft gehaald, zoals namen van en gegevens over de bezittingen van de hoogstaangeslagenen in de betreffende periode.

Jaap Moes, Onder aristocraten. Over hegemonie, welstand en aanzien van adel, patriciaat en andere notabelen in Nederland 1848-1914. Adelsgeschiedenis IX (Uitgeverij Verloren, Hilversum 2012)

maandag 18 juni 2012

Boek: De Ridderlijke Duitsche Orde bedreigd door Napoleon

Bij uitgeverij Verloren verschijnt 19 juni het boek Bedreigd door Napoleon.De Ridderlijke Duitsche Orde, Balije van Utrecht 1753-1838 van Renger E. de Bruin. 

De Ridderlijke Duitsche Orde, Balije van Utrecht is een adellijke instelling die haar oorsprong heeft in de kruistochten. Het voortbestaan over een zo lange periode is bepaald geen vanzelfsprekendheid. Twee eeuwen geleden kwam er bijna een einde aan. Napoleon hief de orde in 1811 op en confisqueerde haar bezittingen. Ruim vier jaar later maakte koning Willem I het besluit ongedaan en gaf een groot deel van het bezit terug. In dit boek beschrijft Renger de Bruin hoe de Balije van Utrecht aan de ondergang ontsnapte. Daarbij speelden zowel interne als externe factoren een rol. Het verhaal wordt geplaatst in het brede verband van de Franse Revolutie en het streven van Napoleon, maar het gaat ook om personen zoals de toenmalige landcommandeur Volkier Rudolph Bentinck van Schoonheten, wiens portret op de omslag staat.

Renger E. de Bruin, Bedreigd door Napoleon. De Ridderlijke Duitsche Orde, Balije van Utrecht 1753-1838 (Uitgeverij Verloren, Hilversum 2012), 647 pag.'s, ill. in kleur, gebonden, ISBN 9789087042813. Prijs € 49,-

dinsdag 12 juni 2012

Adel aan Maas, Roer en Geul - deel III

Na deel 1 in 2009 en deel 2 in 2010 verscheen in 2011 deel 3 van de reeks Adel aan Maas, Roer en Geul. De artikelen in de reeks belichten de geschiedenis van de adel in Limburg vanuit verschillende invalshoeken. Er is aandacht voor biografie, genealogie, de geschiedenis van kastelen en heerlijkheden en de sociaal-economische, sociologische, politieke en juridische aspecten van de geschiedenis van de Limburgse adel.  De serie is royaal geïllustreerd (veelal in kleur) met afbeeldingen van onder andere portretten, wapens, kwartierstaten en kastelen.

In dit derde deel de volgende artikelen:
  • De foute keuze van baron Friedrich Wilhelm von Bentinck, door Lou Heynens 
  • De adellijke familie van Elmpt in Voerendaal, door dr. Frans Gerards 
  • De familie van Berghe(-Trips), ca. 1350-ca. 1450, door drs. Emile Ramakers 
  • Archivarische Quellen zur Adelsgeschichte im Maasgebiet, door mr. Jacques van Rensch 
  • Edmond Huyn van Amstenrade, door Jozef Mertens 
  • De Groote - heren van Oost, Strucht en Stevoort, door Harry Weinberg 
  • Constantin François graaf van Hoensbroeck, vorst en bisschop van Luik, door Lou Heynens & drs. Jef Gerardu 
  • Diederik, voogd van Roermond (ca. 1245-1305), door drs. Gerard van de Garde & Charlotte Ruijs-Janssen 
  • De voogden van Roermond (ca. 1245-1795), door Charlotte Ruijs-Janssen 
  • La réaction de la noblesse et la défense de ses privilèges dans la Principauté de Liège au début de XVIIIe siècle, door prof.dr. Bruno Demoulin 
  • Kasteel Oost en de 'hofdame' van vier keizers, door Lou Heynens & ing. Ralf Coumans
Zie website van de uitgever voor samenvattingen van de artikelen.

R.H.P. Coumans e.a., Adel aan de Maas,  Roer en Geul, Studies over de adelsgeschiedenis  van Limburg, deel III (Valkenburg aan de Geul: Pons Mosae  Editions, 2011) 336 blz., ill., index. ISBN 9789079444106. Prijs € 29,50.  Alle drie de reeds verschenen delen kunnen per email besteld worden.

We berichtten eerder in Adel & Patriciaat@CBG over deel 1 en 2.

dinsdag 8 mei 2012

'Hoog geboren' bij Eén Vandaag

Voor wie de uitzending naar aanleiding van het boek Hoog geboren van Ileen Montijn heeft gemist: Op www.uitzendinggemist.nl  is Een vandaag van maandag 7 mei te vinden. De adel komt als derde onderdeel van het programma  aan bod (na 18:50 minuten). Onderstaand kan in iets kleiner formaat het betreffende item apart worden bekeken.

Get Microsoft Silverlight
Bekijk de video in andere formaten.


In Adel & Patriciaat@CBG hebben we eerder uitgebreid aandacht besteed aan het boek van Ileen Montijn.

vrijdag 13 april 2012

Index op Duitse Adelslexikon

Tussen 1972 en 2008 verschenen in de reeks Genealogisches Handbuch des Adels, die wordt uitgegeven door de Stiftung Deutsches Adelsarchiv, 17 delen van het bekende Adelslexikon. In dit Adelslexikon werden alle "noch blühenden oder nach 1800 erloschenen" Duitse (en Oostenrijkse) adellijke geslachten opgenomen. Zojuist verscheen een 440 pagina's tellende 18e deel dat geheel bestaat uit een index op de eerdere 17 delen. De index heeft vooral grote waarde omdat het een volledige ontsluiting is op alle samenstellende delen van meervoudige namen.

Adelslexikon Band XVII, Band 151 der Gesamtreihe Genealogisches Handbuch des Adels, Starke Verlag, Limburg an der Lahn 2012. Prijs ca. € 45,50. Zie website.

zondag 1 april 2012

Boek: Hoog geboren, van Ileen Montijn

In april 2012 verschijnt bij uitgeverij Contact  Hoog geboren. 250 jaar adellijk leven in Nederland, van Ileen Montijn.

De kennismaking met de mores van de adel in het door Jort Kelder gepresenteerde televisieprogramma ‘Hoe heurt het eigenlijk?’, was weinig fijnzinnig. De jonkheer gebruikte zijn tuin als urinoir, en verder ging het vooral veel over de onderlinge herkenning door het dragen van de juiste - versleten - kleren en het gebruik van het woord ijskast in plaats van koelkast. Ileen Montijn laat zien dat adel zoveel meer is dan dat. Adeldom gaat over ‘beeldvorming en over de werkelijkheid daarachter’. De in het boek beschreven personen zijn ‘voorbeelden, ... illustratie van een cultuur, een complex van ideeën en opvattingen zoals dat de afgelopen tweeënhalve eeuw heeft bestaan’. ‘Adeldom is onderscheid’.

In haar boek laat Montijn zien op welke manier de adel zich onderscheidt van de andere Nederlanders. Welke rol de ouderdom en met name de geschiedenis van de familie speelt. Hoe het onderscheid bewaard kan blijven door een uitgekiende huwelijkspolitiek. Hoe een edele zich dient te gedragen en onder alle omstandigheden zijn eer hoog moet houden. Behalve als men onder gelijken is. Want dan weet je allemaal hoe het hoort. Ieder onderwerp in het boek wordt beschreven aan de hand van talloze prachtige voorbeelden uit literatuur of interviews met edelen.

Ileen Montijn, Hoog geboren. 250 jaar adellijk leven in Nederland, Uitgeverij Contact, Amsterdam/Antwerpen 2012,  ISBN 9789025432072 , 320 pag.'s, prijs €24,95. Zie website uitgever en website auteur.

dinsdag 27 maart 2012

Kanunnikessen van Nassau

In  2011 verscheen Van Passie, Paleis en Politiek, waarin het ging over de freules van de familie von Löwenstein-Wertheim-Rochefort (zie eerdere bijdrage). In het tweede boek van dr. Henk Brouwer en Tony Joosen over het stift te Thorn komen de lotgevallen van een gravin en vier prinsessen van Nassau aan bod. De freules van Nassau-Beilstein, Nassau-Hadamar en Nassau-Siegen en hun belangrijkste familieleden krijgen ruime aandacht. 

Maar ook de geschiedenis van het Stift zelf krijgt aandacht, zoals in de bemoeienissen van Willem van Oranje. De relaties van de Nassaus met Margaretha van Oostenrijk, tante van Karel V en regentes van de keizerlijke Nederlanden en ook met Filips de Goede, de stichter van het Gulden Vlies, hertog van Bourgondië en Brabant komen aan de orde.

Johan Frans Desideratus van Nassau was gouverneur-generaal van Gelre en vader van één van de kanunnikessen. Bij zijn overval op het stift werd zelfs de slaapkamer van de abdis geplunderd. 
Het boek beschrijft de twisten tussen protestantse en katholieke familieleden. Twee niet-Nederlandse prinsen van Oranje komen aan bod en uitvoerig komen ook de relaties met de families de Ligne, de Merode-Westerloo en Salm-Anholt, en met de stiften te Mons (Bergen) en Nivelles aan de orde. De afbeeldingen zijn in kleur; voor het eerst gepubliceerd is het portret van prinses Charlotte van Nassau-Hadamar.

Het boek is niet via de boekhandel verkrijgbaar maar u kunt het bestellen via een e-mail aan ecjoosen@hetnet.nl  de prijs is € 32,50.  330 pag.  145 afbeeldingen en 12 kaarten.