donderdag 28 april 2011

Wapenkussens in het Rijksmuseum

Van de Nederlandse musea herbergt het Rijksmuseum verreweg de grootste verzameling tapisserieweefsels: zo'n 125 wandtapijten en 75 andere in tapisserietechniek geweven interieurtextiel, zoals tafelkleden, stoelbekledingen, kussens en vuurschermen. De wandtapijten in de verzameling van het Rijksmuseum zijn voornamelijk geweven in de Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden en Frankrijk. Zij omspannen de periode ca. 1400 tot ca. 1780. In Nederland werden dergelijke sierweefsels gemaakt in steden als Delft en Gouda gedurende de 17e en 18e eeuw.

Admiraliteit van Amsterdam
Op deze tapisserieën werden ook familie-, stads- en andere wapens geborduurd. Zo zijn er enkele tapijten met Nederlandse familiewapens, waaronder die voor de Amsterdamse families Ortt en Pergens en voor Koning-Stadhouder Willem III en Koningin Mary. Zeker zo aardig zijn de kussens met wapens erop geborduurd. Zo zijn er in dit boek omstreeks 15 voorbeelden van wapenkussens, die bestemd waren voor stads- en andere bestuurders, die zoals het spreekwoord zegt ´op het kussen zaten´, d.w.z. het voor het zeggen hadden (zie catalogusnummers 76-92). Zo bestelde het stadsbestuur van Gouda 28 wapenkussens in 1657, waarop het stadswapen, het jaar 1657 en de naam van de betreffende stadsbestuurder. Catalogus 77 laat het kussen zien van Donatus van Groenendijck (1623-1698), die sinds 1650 lid was van de stadsvroedschap en in 1665 voor het eerst als burgemeester werd gekozen. Hij behoorde tot een vooraanstaande familie van zeep- en textielfabrikanten. Andere wapenkussens worden er getoond die bestemd waren voor de bestuurders van onder meer De Rijp, Purmer, Rotterdam, Den Haag, Voorne, Emiliapolder en de Zeeuwse Admiraliteit.

European tapestries in the Rijksmuseum, door E. Hartkamp-Jonxis en H. Smit. Rijksmuseum, Afdeling Beeldhouwkunst en Kunstnijverheid; Catalogi van de verzameling kunstnijverheid van het Rijksmuseum te Amsterdam, nr. 5.(Waanders Zwolle / Rijksmuseum Amsterdam, 2004). 464 pagina´s, 225 kleuren- en 150 zwart-witfoto's, 30 cm, gebonden. ISBN: 9040087822. www.rijksmuseum.nl

Zie ook Heraldiek dossier@CBG (eind van het artikel).

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen