donderdag 27 januari 2011

Backer Portretten

Nog tot 27 februari 2011 kan men een tentoonstelling van portretten van de Amsterdamse regentenfamilie Backer bekijken in Museum Willet-Holthuysen te Amsterdam. Bij deze expositie is dit boekje als begeleidende publicatie uitgebracht.

De Amsterdamse regentenfamilie Backer en sinds 1814 van adel, is één van de verschillende toonaangevende patricische geslachten van de hoofdstad, zoals De Graeff, Hooft, Graafland en Six. De genealogie Backer vindt men in Nederland’s Patriciaat deel 6 en in Nederlands Adelsboek deel 79. Niet al deze families hebben echter een zo uitgebreide portrettencollectie nagelaten als de Backers. De oudste portretten dateren van de 16e eeuw en in de loop der eeuwen werden vele Backers en aanverwante familieleden als Elias, Schaep, Schaak en Bicker geportretteerd door bekende kunstschilders als Van Mieris, Maes, Netscher, Quinkhard en De Lelie. Deze omstreeks 100 portretschilderijen omvattende collectie wordt sinds 1910 door de Backer-Stichting beheerd en in het Amsterdams Historisch Museum ondergebracht. Dit fraai geïllustreerde boekje geeft een kleurrijk beeld van alle voorouders en hun familiegeschiedenis . Twee stambomen en en overzicht van alle portretten van de Backer-Stichting maken dit mooie boekje compleet.

F. Diercks. Backer. Een Amsterdamse familie in beeld. Waanders 2010. Prijs € 17.95. ISBN 9789040077173. http://www.waanders.nl/

Landeigenaar en bestuurder Tonckens


Joachim Lunsing Tonckens
Johannes Tonckens (1834-1908) was een zoon van de burgemeester van Norg en werd dat zelf ook, evenals twee zonen en een kleinzoon. Hij behoorde tot een aanzienlijke Drentse familie van grootgrondbezitters en bestuurders (zie silhouet-ets van zijn voorvader Joachim Lunsing Tonckens).

Johannes werd geboren op Huis te Westervelde in Norg en ging vandaar naar de Groninger Universiteit. Behalve als burgemeester liet hij ook van zich spreken als lid van Provinciale Staten van Drenthe en als gedeputeerde. Hij bezat vele landerijen in Noord-Drenthe en was onder meer betrokken bij de ontginningen van de heidevelden en de Rijkswerkinrichting Veenhuizen. In deze biografie van een nazaat van hem komt het leven en werken van deze patriciër nauwgezet aan bod. Daarbij is ook veel ruimte voor zijn familie en er zijn genealogische aantekeningen over de aangehuwde families Kymmell, Borgesius, Gratama, Fledderus en Homan. De genealogie van de familie Tonckens is opgenomen in Nederland’s Patriciaat 1948, deel 324, pp. 310-333. Familiefoto’s, kaartjes, schema’s en naamlijsten vullen de biografie aan, die goed is gedocumenteerd met noten en literatuuropgaven.

J. Tonckens. Johannes Tonckens/Westervelde 1834-1908. Landeigenaar en bestuurder. Rolde 2008. In eigen beheer. Prijs onbekend. (Adres: Ettenlaan 13, 9451 KP Rolde)

woensdag 26 januari 2011

Laatste verheffing adelstand bij Vernoeming.nl

J.F.T. van Valkenburg
Vernoeming.nl is een blog van Maarten van der Meer over, zoals hij het zelf omschrijft, "namen, genealogie en al wat daar bij komt kijken". Vaak zijn het leuke vondsten en altijd op z'n minst onderhoudende stukjes. Kortom, voor de familiehistoricus een blog om in de gaten te houden.

In een bijdrage van 26 januari 2011 schrijft hij over De laatste Nederlander die in de Nederlandse adel werd verheven. Dat was Johan Fredrik Theodoor van Valkenburg (1877-1975), die bij Koninklijk Besluit van 31 maart 1939 jonkheer werd. (Zie afbeelding.)

Deze Jhr. J.F.T van Valkenburg was de vader van Jhr. Mr. Cornelis Constantijn van Valkenburg (1910-1984), vanaf 1946 bestuurslid en van 1955-1984 voorzitter van het Centraal Bureau voor Genealogie.

Het portret op deze pagina is afkomstig uit de database van de RKD

donderdag 20 januari 2011

Werk in uitvoering: Nederland's Adelsboek

Op dit moment wordt hard gewerkt aan de totstandkoming van het 95e deel van Nederland’s Adelsboek. Dit deel zal alle families behandelen die tot de in 1814 ingestelde Nederlandse adel behoren en wier familienaam met de letter T begint. 
Richard Le Poer Trench (1767-1837),
 markies van Heusden
Ook dit deel bevat weer stamreeksen en genealogieën van tal van oorspronkelijk niet-Nederlandse geslachten, zoals Le Poer Trench, de Trevey de Charmail, Travers en Testa. Soms kan de redactie van het Adelsboek mensen verrassen, zoals leden van de Zuid-Afrikaanse tak van de familie Van Hoogenhouck Tulleken, die nooit hebben geweten dat zij tot de Nederlandse adel behoren. Nieuw is de stamreeks Theunissen Reijnst. Louise Johanna Batiste Charlotte Theunissen Reijnst werd in 1842 in de Nederlandse adel verheven, waarschijnlijk ging het om een gunstbewijs voor haar stiefvader, Jhr. Joan Cornelis Reijnst.

De behandelde families zijn: Taets van Amerongen; Teixeira de Mattos; Tengnagell; Testa; Van Tets; Den Tex; Van Teylingen; Theunissen Reijnst; Thibaut; De Thier; Van Till; Tindal; Tjarda van Starkenborgh Stachouwer; Des Tombe; Torck; Du Tour van Bellinchave; Travers; Le Poer Trench; de Trevey De Charmail; Trip; Tulleken; van Tuyll van Serooskerken en Twent. Van de drieëntwintig behandelde families zijn er dertien reeds uitgestorven.

De geplande verschijningsdatum van Nederland’s Adelsboek 95 is mei 2011.

maandag 17 januari 2011

De weldoener van Gaasterland: Van Swinderen

De adellijke familie Van Swinderen heeft veel betekend voor het Friese Gaasterland. Zij vestigde zich er in het begin van de 19e eeuw en door een huwelijk in 1835 van Van Swinderen met een rijke erfdochter van de eveneens adellijke familie Rengers behoorden ze er tot de grootste grondbezitters in deze streek. Dit betekende ook dat men zich gedwongen voelde (noblesse oblige) om zich voor de gemeenschap in te zetten. Dit deed vooral Jhr. Mr.Jan Hendrik Frans Karel van Swinderen (1837-1902), die er burgemeester was en tevens lid van de Staten-Generaal. Hij woonde met zijn gezin op Huize Rijs en hij deed veel goed voor de Gaasterlanders.

Het boek Adeldom Verplicht van de hand van Sieger Rodenhuis & Geertje Kingma verscheen onlangs bij de Friese Pers Boekerij. Hierin wordt de geschiedenis van Van Swinderen en het belang van deze adellijke familie voor Zuidwest-Friesland beschreven en afgebeeld.
Adeldom Verplicht. Paperback, 111 pagina's, ISBN 978 90 330 09 198.
Prijs €18,50. Kan online besteld worden.

vrijdag 14 januari 2011

Adelige Häuser Band XXXII

Zojuist verschenen als 148e deel in de reeks Genealogisches Handbuch des Adels: Adelige Häuser Band XXXII.

In dit deel komen de volgende families aan bod:
Bally (1827), Blanckenhagen, Bogen, Bredow, Buch (1858), Bulmerincq, Derfelden, Druffel, Ehrenkrook, Eichel, Ermes, Groeling, Gusovius, Hoff (Thüringen), Hoff (Wernigerode), Hohnhorst, kaler zu Lanzenheim, Keussler, Knobelsdorff (Knobelsdorff-Brenckenhoff), Köckritz, Köller, Loesch, malsburg, Marwitz, Meylaender gen. Rogalla v. Bieberstein, padberg, Quillfeldt, Schmieden (1707), Schutzbar gen. Milchling, Selchow, Wahl (1795), Wahl (1974), Winterfeld(t), Wittich (Magdeburg), Woyna.

De cursief gedrukte namen zijn nieuw in de reeks.
De vet gedrukte namen zijn nieuw in de reeks èn nieuw t.o.v. de zogenaamde Gothaischen genealogischen Taschenbüchern.

De reeks wordt uitgegeven door Starke Verlag. Losse delen kosten € 45,50.

maandag 10 januari 2011

De Nederlandsche Leeuw, december 2010

In het zesde nummer van de 127e jaargang van De Nederlandsche Leeuw (december 2010), het tijdschrift van het Koninklijk Nederlandsch Genootschap voor Geslacht- en Wapenkunde (KNGGW), uiteraard weer veel artikelen die passen in het kader van Adel & Patriciaat@CBG:
  • In memoriam Daniël de Bruin, door Hans de Boo.
  • Een klein landjonkertje? Gerard van Velsen en zijn afstamming, door E.H.P. Cordfunke. Over de moordenaar van Floris V.
  • Besmette blazoenen. De Lokerense familie De Maerschalck te Delft en Rotterdam, 1586-1662, door P.M. Kernkamp.
  • Uit de collecties van de Hoge Raad van Adel. De genealogisch-heraldische handschriften van Jan Theodoor van Boecop, door E.J. Wolleswinkel. Zie ook Heraldisch dossier@CBG.
De Nederlandsche Leeuw verschijnt zes keer per jaar en wordt toegezonden aan leden van het KNGGW. Een lidmaatschap kost € 55,-. Losse nummers zijn verkrijgbaar á € 15,-. Zie website KNGGW.

donderdag 6 januari 2011

Baron van Zuylen overleden

Thierry Baron Van Zuylen van Nijevelt van de Haar (1932-2011) is 2 januari jl. op 78-jarige leeftijd overleden. De familie was sinds mensenheugenis eigenaar van Kasteel de Haar en het omliggende landgoed.
Baron van Zuylen deed in 2000 met de oprichting van de Stichting Kasteel ter Haar afstand van zijn eigendom.
Het omliggende Landgoed Haarzuilens droeg hij over aan de Vereniging Natuurmonumenten. Natuurmonumenten investeerde volgens afspraak vervolgens 20 miljoen euro in de Stichting Kasteel de Haar.  De familie bleef het recht houden om in de septembermaand op het voorouderlijk kasteel te verblijven. De rest van het jaar is het kasteel tegenwoordig open voor het publiek.

Zie ook website Kasteel de Haar en artikel op de website van RTV Utrecht.

woensdag 5 januari 2011

De macht van de Zeeuwse adel

Eind november verscheen Edelen in Zeeland. Macht, rijkdom en status in een laatmiddeleeuwse samenleving, een bewerking van het proefschrift dat historicus Arie van Steensel eerder dit jaar aan de Universiteit Leiden verdedigde. Het boek is een veelomvattende studie over een adelspopulatie in een periode die zich kenmerkte door staatsvorming, verstedelijking en commercialisering. Van Steensel gaat uitvoerig in op de strategieën van adellijke families om hun status te waarborgen. In het decembernummer van Genealogie (kwartaalblad van het CBG) vat hij een aantal van zijn bevindingen samen.
Arie van Steensels onderzoek werd verricht in het kader van het door Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek gefinancierde onderzoeksproject ‘Burgundian Nobility. Princely politics and noble families, ca. 1430-1530' onder leiding van Dr. Antheun Janse, bekend van zijn boek Ridderschap in Holland.

Het boek verscheen als deel VIII in de serie Adelsgeschiedenis bij Uitgeverij Verloren in Hilversum. U kunt het hier bestellen. De prijs bedraagt € 35,-.